Dil vasıtası ile insan, kelimelerle geçmişi ve
geleceği düşünerek, hayal ederek zaman ve mekân sınırlarını aşabilir. Bu
yönüyle dil, hayallerin ve sezgisel güçlerin de mimarıdır. Konuşan daima dildir
ve dilin dili de metafordur. Grekçe ‘metaphore’den gelen metafor kelimesi,
meta: öte ve phrein: taşımak kelimelerinden mürekkeptir ve bir yerden başka bir
yere götürmek anlamına gelir.
Metafor bir forma en az iki içeriğin sığdırılması;
yani, lafzi anlam ile figüratif anlam arasında çözümü zor bir bulmaca yaratmaktır.
Metafor, lafzi ve figüratif anlam arasındaki gerilimin sonucudur.
Metafor bir şeye hızlı ve kolay anlaşılabilir bir
anlam yükler. Metaforlar beynin sağ lobunu harekete geçirerek, hayali uyandırır
ve kolayca görsel veya duyularla ilgili bir imaja dönüştürür. Bu imaj hayalin
gerçekleşmesini sağlar.
Metafor bir düşünce biçimidir. Yaşamı bir gül
bahçesine, iş yerini savaş alanına, boş zamanları ıssız bir dehlize benzetmek,
bireyin o an içinde bulunduğu duygu yoğunluğunu haliyle etkileyecektir.
Dilin ve sözcüklerin yetersiz kaldığı durumlarda
bireylerin iç dünyalarına ait duygu ve düşüncelerin anlamı metaforla dış
dünyaya taşınmaktadır. Metafor soyut düşünmenin ve soyut olayları kavrama
açısından önemli bir mekanizmadır. Bir şeyi iyi anlayamadığımız zaman, bir
metafor kullanmak bize, anlamadığımız şeyin, anladığımız bir başka şeye ne
kadar çok benzediğini gösterir. Metafor bize, ilişkiyi bağlama konusunda
yardımcı olur.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan başkanlığında
toplanan Milli Güvenlik Kurulu üç numaralı maddede: "Bölgenin tüm terör
unsurlarından temizleneceği ve bütün gücümüzle bir 'Barış Koridoru'nun inşası
için gayret sarf edileceği hususundaki kararlılığımız teyit edilmiştir."
Şeklinde metaforik bir düşünce, somutlama dikkat çekicidir. Bildirinin en
dikkat çekici kısmı ‘barış koridoru’ metaforudur. Bu kavram, belki de uzun
süredir konunun uzmanlarını tarafından düşünülmüş bir düşünce, bir hayaldir.
Türkiye’nin daha önce bölgede yaptığı ‘Zeytin Dalı’ ve ‘Fırat Kalkanı’ da
metaforik düşünceleri içeren yeni kavramlardır.
Bir amacın, hedefin başarılmasında o düşüncenin ve
hayalin metaforik bir ifadeyle adlandırılması son derece önemlidir. Metaforik
düşünce, hayal biçimi insanın başarısında etkin bir rol üstlenir. Bu bir oyun
teorisi ve stratejik bir yönlendirme olarak bir şeyin zihinde somutlaştırılmasıdır.
Soyut hayalin, düşüncenin görülür hale getirilmesidir.
Kurmay subaylarımız gelecekle ilgili planlarını,
düşüncelerini ve hayallerini savaş oyunları, stratejileri ve senaryoları
vasıtasıyla metaforik ifadelerle önce somutlaştırırlar. Bu plan, hayal, düşünce
ve stratejiler defalarca olabilirliği taktik uygulamalarla pratiğe dökülür.
İnsan gelecekte yapmayı düşündüklerini anın gerçekliğinde çok önceden zihninde
somutlaştırdığında o düşüncenin, hayalin, planın ve stratejinin hayata
geçirilmesi ve gerçekleşme ihtimali neredeyse kesindir.
Metaforik ifadede ‘barış koridoru’ Arap, Kürt,
Yezidi, Hristiyan, Müslüman tüm bu insanların bir arada mutlu yaşadığı bir
güvenli bölge olacaktır. Bu ifade ile Suriye’den çıkmış, savaştan kaçmış tüm
Suriyeli Arap, Kürt, Yezidi, Hristiyan, Müslüman tüm bu insanları
kapsamaktadır. Bu bir mutlu fotoğraftır. Bu fotoğrafı, Cumhurbaşkanı Recep
Tayyip Erdoğan ve onun başkanlığında toplanan Milli Güvenlik Kurulu üyeleri anlık
bir zamanda somut olarak görmüşlerdir.
‘Barış Koridoru’nun daha somut olarak bir fotoğrafı,
Azerbaycan’da Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan tarafından üç yüz milyonluk Türk
dünyasının zihninde yaratılmıştır. Bu fotoğrafın mimarı TOKİ olacaktır. Bu
fotoğrafta TOKİ mimar ve mühendisleri, teknik elemanları tarafından yapılacak hastaneler,
okullar, yaşam alanları ve ibadet alanları, çocuklar için mutlu oyun alanları
vardır.
Jose Ortega Y Gasset Mateforu tanımlarken: “Metafor
belki de en verimli potansiyellerinden biridir. Etkinliği sihir gücüne yakındır
ve sanki Tanrı’nın yaratıklarından birinin içinde unuttuğu yaratma gücüne benzemektedir.”
Projeler, hedefler ve amaçlar söz konusu olduğunda, “imkânsız”
kelimesi kelime dağarcığınıza dahil olmamalıdır. Metaforik düşünce, hayal,
strateji, proje, amaçlar; yani ‘Kızıl Elma’ için sonsuz bir ihtimaller dünyası
var. Anlık zamanda ‘geleceği okumak’ ve ‘inşa etmek’ budur!
Kelimeler sembolik, metaforlar da yükseltilmiş
sembollerdir. Semboller inanç, yükseltilmiş semboller iman ölçüsündeki inançlar
ve geleceğimizi somutlaştıran hayalimizin resimleri, fotoğraflarıdır.
Kullandığımız metaforlar, eylemlerimizi belirler.
Bir diplomasi koridoruna ihtiyaç olduğu da unutulmamalıdır.
Yorumlar
Yorum Gönder